समाचार

मिर्गाैला प्रत्यारोपणपछिको अनुभव : मिर्गाैला बिग्रिँदैमा जिन्दगी समाप्त हुँदैन

काठमाडौँ,२७ कात्तिक ।  ३९ वर्षको उमेरमा बिहान १० देखि ५ बजेसम्म कार्यालयको जिम्मेवारी । आमा, बुबा, श्रीमती, छोरा, साथीभाइ, इष्टमित्र, समाज सबैप्रति आफ्नो भूमिका तथा जिम्मेवारीमा कुनै कमी छैन । उनको सक्रियता, मुहारमा झल्किएको उत्साह हेर्दा उनी मिर्गाैला प्रत्यारोपण गरिएका व्यक्ति हुन् भन्ने कसैलाई पनि लाग्दैन । सक्रिय, रमाइलो, खुसी जीवन जिउन जो कोहीले पनि उनीबाट सिक्न सक्छन् । अझ मिर्गाैला बिरामी तथा मिर्गाैला प्रत्यारोपण गरेका मानिसका लागि हौसला प्रदान गर्ने नाम हो हिमालय तिवारी ।

०३७ सालमा चितवनको माढीमा सामान्य परिवारमा जन्मेका उनी परिवारको एक्लो छोरा हुन् । उनका ३ जना बहिनी छन् । उनले चितवनको एक सरकारी विद्यालयबाट एसएलसी पास गरे । गोरखाबाट अहेव गरे । सप्तगण्डकी क्याम्पस भरतपुरमा थप अध्ययन गरेका उनले ०५६ सालमा लोकसेवा पास गरे ।


advertisement

सरकारी जागिरे भएपछि जिन्दगी नरमाइलो नहुने कुरै भएन । लोकसेवा पास गरेर वीर अस्पतालमा पारामेडिकको जिम्मेवारीसहित जागिर चलिरहेकै थियो । उनलाई युरिक एसिड बढेको, शरीरको जोर्नीहरू दुखेकोजस्तो महसुस भयो । भरतपुरमा स्वास्थ्य परीक्षण गरे । सो समयमा रिपोर्टमा एलमिन र युरिया थोरै बढेको देखियो । चिकित्सकले तुरुन्तै मिर्गाैला विशेषज्ञलाई भेट्न आग्रह गरे । विशषेज्ञले मिर्गाैलामा समस्या भएको हुँदा उपचार अगाडि बढाउन सुझाए । उनी आफै पनि पारामेडिक्स, मिर्गाैला नै बिग्रिनेखालको लक्षण योभन्दा पहिला उनको स्वास्थ्यमा देखा परेको थिएन । तर सानो छँदा टन्सिल बढ्ने समस्या भने थियो । चिकित्सकको भनाइअनुसार त्यो समस्याले नै उनको मिर्गौलामा समस्या देखिएको भन्ने कुरा भयो ।

दुई वर्षपछि उनको मिर्गाैलाले पूर्ण रूपमा काम गर्न छाड्यो । त्यो समयमा उनी २६ वर्षका थिए । मिर्गाैला उपचार र प्रत्यारोपण बामे सर्दै गरेको नेपालमा आजभन्दा ११ वर्ष पहिला मिर्गाैला प्रत्यारोपण हुने कुरै भएन । सरकारले मिर्गाैला रोगीलाई दिने सेवा सुविधा पनि सुरु भएको थिएन । उनी भन्छन्, ‘अहिले पनि मिर्गाैला प्रत्यारोपण गरेको भन्दा एउटा गरेको हो कि दुईवटा भन्ने स्वास्थ्यकर्मीहरू नै छन् भने त्यो समयमा गाउँघरमा, समाजका अन्य व्यक्तिले मिर्गाैलालाई कसरी हेर्थे होलान् भन्ने कुरा अनुमान गर्न सक्छौँ ।’

हुर्कंर्दै गरेको बालक छोरा, श्रीमती र परिवारको एउटा गतिलो खम्बा, जसमा कल्पना नै नगरेको समस्या देखिएपछि तिवारी परिवार विचलित नहुने भन्ने कुरै भएन । विचलित भएर मात्र समस्या समाधान हुने अवस्था थिएन । मिर्गौला प्रत्यारोपण गरेर तिवारीको उपचार गर्ने सल्लाह भयो । त्यसपछि तिवारीकी आमा आफ्नो एक्लो छोरा बचाउनका लागि मिर्गाैला दिन तयार भइन् ।

दुई वर्षपछि उनको मिर्गाैलाले पूर्ण रूपमा काम गर्न छाड्यो । त्यो समयमा उनी २६ वर्षका थिए । मिर्गाैला उपचार र प्रत्यारोपण बामे सर्दै गरेको नेपालमा आजभन्दा ११ वर्ष पहिला मिर्गाैला प्रत्यारोपण हुने कुरै भएन । सरकारले मिर्गाैला रोगीलाई दिने सेवा सुविधा पनि सुरु भएको थिएन । उनी भन्छन्, ‘अहिले पनि मिर्गाैला प्रत्यारोपण गरेको भन्दा एउटा गरेको हो कि दुईवटा भन्ने स्वास्थ्यकर्मीहरू नै छन् भने त्यो समयमा गाउँघरमा, समाजका अन्य व्यक्तिले मिर्गाैलालाई कसरी हेर्थे होलान् भन्ने कुरा अनुमान गर्न सक्छौँ ।’

हुर्कंर्दै गरेको बालक छोरा, श्रीमती र परिवारको एउटा गतिलो खम्बा, जसमा कल्पना नै नगरेको समस्या देखिएपछि तिवारी परिवार विचलित नहुने भन्ने कुरै भएन । विचलित भएर मात्र समस्या समाधान हुने अवस्था थिएन । मिर्गौला प्रत्यारोपण गरेर तिवारीको उपचार गर्ने सल्लाह भयो । त्यसपछि तिवारीकी आमा आफ्नो एक्लो छोरा बचाउनका लागि मिर्गाैला दिन तयार भइन् ।

भारतबाट प्रत्यारोपण गरेर आउने दुई चार जना व्यक्तिसँग कुरा गरे । तर पैसाको बारेमा २०/२५, २८/२९ लाख, यस्तै यस्तै जवाफ पाए । उनलाई शुल्क सुन्दा नै डर लाग्यो । यति धेरै पैसा कहाँबाट ल्याउने भन्ने प्रश्न उठ्न थाल्यो । उनको मासिक तलब थियो ९ हजार तर मासिक औषधिका लागि १५, २० हजार लाग्ने उपचार गरेर फर्केकाहरूको प्रतिक्रिया थियो । प्रत्यारोपण त जसोतसो गरौँला । तर पछि यति महँगो औषधि कसरी खाने भन्ने कुराले तिवारीलाई निकै तनाव भयो ।

*****

परिवार राजी भयो तर समाज राजी भएन

आमा मिर्गाैला दिन तयार भएपछि मिर्गाैला दिने व्यक्तिले गर्नुपर्ने सबै खालका स्वास्थ्य परीक्षण गरियो । परिवार राजी भयो तर समाज राजी भएन । समाजका व्यक्तिले ‘तेरो छोरा त मर्छ मर्छ, मिर्गाैला दिएपछि तँ पनि मर्छेस्’ भनेर आमालाई कान फुक्न थाले । यता छोरालाई ‘आमा पनि मर्छिन्, तेरो सम्पत्ति पनि सकिन्छ’ भन्न थाले । समाजका यस्ता कुराले तिवारी पनि मानसिक तनावमा भए । अनि तिवारी परिवारमा मिर्गाैला दिने कि नदिने भन्ने दोधार खडा भयो ।

आजभन्दा ११ वर्ष पहिला तिवारीकी आमा ४५ वर्षकी थिइन् । उनका बुबा शिक्षक थिए । एउटा मध्ययमवर्गको परिवारमा अब कसरी छोराको स्वास्थ्य समस्यालाई निको पार्ने भन्ने कुरा हुनथाल्यो । तर त्यो समयमा अहिलेको जस्तो मिर्गाैला रोगीलाई सरकारले कुनै पनि सेवा सुविधा दिएको थिएन । मिर्गाैला प्रत्यारोपण र उपचारका लागि भारत जानुबाहेक अन्य कुनै पनि विकल्प थिएन । भारतमा प्रत्यारोपण गर्न जानुपर्ने तर पैसा कति लाग्छ भन्ने कुनै जानकारी थिएन ।

भारतबाट प्रत्यारोपण गरेर आउने दुई चार जना व्यक्तिसँग कुरा गरे । तर पैसाको बारेमा २०÷२५, २८÷२९ लाख, यस्तै यस्तै जवाफ पाए । उनलाई शुल्क सुन्दा नै डर लाग्यो । यति धेरै पैसा कहाँबाट ल्याउने भन्ने प्रश्न उठ्न थाल्यो । उनको मासिक तलब थियो ९ हजार तर मासिक औषधिका लागि १५, २० हजार लाग्ने उपचार गरेर फर्केकाहरूको प्रतिक्रिया थियो । प्रत्यारोपण त जसोतसो गरौँला । तर पछि यति महँगो औषधि कसरी खाने भन्ने कुराले तिवारीलाई निकै तनाव भयो । जीवनमा केही गरौँ भन्ने २६ वर्षको उमेर, उनलाई बाँच्ने चाहना पनि थियो । बालक छोराको भविष्य कोर्न र आमाबुबाको सहाराका लागि उनी नै मुख्य पात्र थिए । यो उमेरमा परिवारको दायित्य श्रीमतीलाई सुम्पिएर एक्लो पार्न स्वाभाविक रूपमा उनी चाहँदैनथे । यी विभिन्न तनावका बीचमा तिवारी मिर्गौला प्रत्यारोपणको लागि भारतको लखनउ गए । लखनउको एक अस्पतालमा उनको उपचार सुरु भयो ।

भेदभावपछि अस्पताल फेर्नुप-यो 

नयाँ ठाउँ । उपचार खर्च कति लाग्ने हो, केही पनि थाहा छैन । मनभरी अनेक तनाव बोकेको बेलामा उपचारको क्रममा उनले भारतमा नेपाली हुनुको पीडा पनि भोगे । एक ढेड घण्टासम्म लाइनमा बस्नुपर्ने बाध्यता थियो । चिकित्सकले रिपोर्ट हेर्थे, ‘डाइलासिस गरिस् ?’ भन्ने चिकित्सकको प्रश्न हुन्थ्यो, ‘गरेको छैन’ भन्ने तिवारीको जवाफ सुनेपछि ‘डाइलासिस गर्ने’ भन्दै उनको उपचार प्रक्रिया नै रोकिदिन्थे ।

Leave a Reply

Your email address will not be published.

स्वास्थ्य
%d bloggers like this: